Przejście do konkretnej litery: K | L, Ł | M | N | O, Ô | P
Skrócony poradnik czytania śląskich liter: ĕ > eu, ã > au, ô > ou, ō – głoska pośrednia między o i u.
K
- kabza – kieszeń
- kachla – kafel [pustak ceramiczny]
- kafej – kawa; _maszyna – ekspres do kawy
- kaj – gdzie; _ś – gdzieś
- kalãndĕrz – kalendarz
- kamela – wielbłąd
- kamerować – filmować
- kancla – ambona w lesie
- kapelōnek – wikary
- kapować – donosić na kogoś, kablować
- kapuca – kaptur
- kara – taczka
- kartĕfl|y – ziemniaki; _ōnka – zupa ziemniaczana
- kartofel|mejl – mąka ziemniaczana; _salat – sałatka ziemniaczana
- kastla – pudło, pudełko
- katył(n)g – karton
- kĕflik – donica na kwiaty
- kejfer – chrabąszcz
- kejgel – kostka do gry
- kejza – ser
- kelnia – kilka znaczeń: chochla do zupy, kielnia murarska
- kełĕcz – kołacz, ciasto
- keło – rower
- kerhōw – cmentarz
- keta – łańcuch rowerowy
- kĕtōn – łobuz [tyj kĕtōnie – ty łobuzie]
- kich|ĕl – nos [bardziej w znaczeniu nochal]; _nyłnć – kichnąć
- kid|ać – kapać; _ze – kapie [ejś nakideł mino – nakapałeś obok]
- kil|ać – łaskotać; _ki – łaskotki
- kilĕf – kilof
- kista – skrzynka [najczęściej piwa]
- klachać – plotkować
- klapaczka – packa na muchy
- klejd – sukienka
- klekot|ać – dużo mówić; _a – osoba lubiąca dużo mówić
- klin – kolano
- klipa – niezdara, fajtłapa
- kloc – kij; _ek – kijek
- klop – kibel
- kloper – trzepak do dywanów
- klupać – pukać [np. do drzwi]
- klyszczy – kilka znaczeń: kombinerki, kleszcze [liczba mnoga od słowa kleszcz]
- klyta – skarżypyta; _ć – skarżyć na kogoś
- knap – na styk
- knefel – guzik
- knipsać – fotografować, robić zdjęcie aparatem
- knypek – osoba niskiego wzrostu
- kofer – walizka
- kojtnyłnć – wykitować
- kokot – kogut
- kole – obok
- kopideł – grabarz
- kopruch – komar
- kotlĕki – drobne monety, najczęściej 1-, 2- i 5-groszowe
- koukastla – metalowy pojemnik na węgiel
- kōmu – komu
- kōndōn – kondom
- kragel – kołnierz
- krajc, krajczek – kromka chleba
- krajzejga – piła tarczowa
- krauza – słoik
- krĕć – kroić
- krejma – krem
- krupy – grad, kasza
- kryka – kula ortopedyczna
- krzipopa – rów
- krzĕk – krzak
- ksiyłndz – ksiądz
- kubik – kilka znaczeń: rozporek, metr sześcienny
- kucać – kaszleć
- kujślik – całusek
- kulĕk – pień drzewa [najczęściej ścięty], pieniek
- kurz – dym; _yć – palić papierosy; _yj sie – dymi się
- kus – całus
- kwiĕtk|o – kwiat; _a – kwiaty
- kwita – pigwa
- kyłnsek – kawałek
L, Ł
- laciy – klapki
- laclik – śliniak
- lajsta – listwa
- lajyrka – melodia, piosenka [najczęściej taka, która nie wpada w ucho]
- larmo – hałas; _wać – hałasować
- lata – poprzeczka
- latojś – w tym roku, tego lata
- lauba – ganek
- lĕ|tać – kilka znaczeń: biegać, latać; _ce – kilka znaczeń: biega, lata
- lejberwōszt – pasztet
- lipsta – narzeczona
- lojfer – kilka znaczeń: chodnik [jako dywan], goniec [pionek szachowy]
- lufbiksa – wiatrówka
- luft – powietrze
- lyłmp – łobuz
- lygn|yłnć sie – położyć się; _i sie – połóż się
- lyłnty – ubrania
- lyńcuch – łańcuch
- łabył(n)dź – łabądź
- łajzić – chodzić
- łyłnczyć – łączyć
M
- macać – dotykać
- majs – kukurydza
- majzel – dłuto, przecinak
- majyłntek – majątek
- malta – zaprawa murarska lub tynkarska
- małĕ – mała
- mantel, mãntel – kilka znaczeń: płaszcz [ubranie], opona, dętka
- mara|jsić – brudzić, _s – brud
- masĕrz – rzeźnik
- mejcka – czapka
- mĕsz – masz
- miano – imię
- miãk|i – miękki; _o – miękko
- miech – wór
- mietła – miotła
- mikełej – mikołaj
- mino – obok, nie trafić w coś [ejś trefiył mino – trafiłeś obok]
- młyjn – młyn
- modrzyń – modrzew
- moplik – motorower
- motorzejga – piła mechaniczna
- mrał(n)czeć – kilka znaczeń: miałczeć [kot mrał(n)czyj – kot miałczy], marudzić [nie mrał(n)cz – nie marudź]
- muskly – mięśnie
- muter – mama
- mył – mam; _my – mamy
- mył(n)ka – mąka
N
- nagus – golas; _ek – golasek
- na ja – no tak
- nakidać – nakapać
- naô(b)keło – naokoło
- na ôpak – na opak
- na ôskatku – w ostateczności
- napĕstwić – nabroić coś
- nasuć – nasypać
- nasztalować – ustawić
- nazdać – nawymyślać komuś
- nazĕd – z powrotem
- nĕgawica – nogawka
- nĕprzōd – najpierw
- nĕgle – nagle
- ni – nie
- niebogi – nieślubny [w określeniu do nieślubnie urodzonego dziecka]
- niesko|ro – późno; _rzyj – później
- nikaj – nigdzie
- nudelkula – wałek do ciasta
- nudelzupa – rosół
- nudly – makaron
- nupel – smoczek
O, Ô
- ouberiba – kalarepa
- ouma – babcia
- oupa – dziadek
- ôba, ôbydwa – oboje
- ôbabukać – kilka znaczeń: otulić lub owinąć się [np. kocem], bardzo ciepło i grubo się ubrać
- ôbciepać – obrzucać
- ôbibla|nyj– brudny; _ć sie – zbrudzić się
- ôbiĕd – obiad
- ôblyc sie – ubrać się
- ôbōcz|ki – ubrania; _yć sie – ubierać się
- ôbrĕzek – obrazek
- ôbsuć – obsypać
- ôbył(n)g – kabłąk [w budownictwie sufit wygięty w kształt łuku, między metalowymi szynami]
- ôcyganić – okłamać
- ôddĕwać – oddawać
- ôdw|jyjź – odwieść; _ojzić – odwozić
- ôdwrĕcać – odwracać
- ôgōn – ogon
- ôko – oko
- ôpityj – pijany
- ôpōna – opona
- ôsełka – osełka
- ôstrã(n)rzyny – jarzyny
- ôstrugać – obrać owoce/warzywa
- ôtajać – odtajać
- ôtw|ar – otworzył; _orzyć – otworzyć
- ôwić – szukać [połōw to – poszukaj to]
- ôż|artyj – pijany; _rać sie – upić się
P
- padeł – kilka znaczeń: powiedział, padał [czas przeszły od słowa padać]
- padnyłnć – upaść
- padze– pada [np. deszcz]
- pajś – wypasać zwierzęta
- pajśla – pułapka na myszy
- paket – paczka
- pamiyłntka – pamiątka
- panĕczek – osoba z wyższych sfer
- papdekel – tektura
- papla – gaduła; _ć – dużo gadać
- papu [żargon] – jedzenie
- paskud|a – łasuch; _y – słodycze; _nik – łakomczuch; _nyj – łakomy
- paz(g)nōty – paznokcie
- peła – połowa
- petrolejōm – lampa naftowa
- pĕlić – palić
- pĕr|a – para; _ã – parę
- piastować – przytulać dziecko
- piechty – pieszo
- pieprzki – agrest
- piĕsek – piasek
- pijĕk – pijak
- pikel – krosta na ciele
- pilyłntko – młody kurczak, kurczaczek
- pisał(n)gi – szelki do spodni
- piykĕrz – piekarz
- piyłntek – piątek
- piyrwyj – kiedyś, dawniej
- piznyłnć – uderzyć się, uderzyć kogoś
- pniĕk – pniak
- pocukrować – posłodzić
- podōmka – szlafrok
- pohajać – pogłaskać
- pokjełbajsić – pomieszać coś, pomylić coś
- pokludzać – sprzątać oborę
- pokudłanyj – nieuczesany, rozczochrany
- pole|gutku – pomalutku; _ku – pomału
- Polĕk – Polak
- polterabend – wieczór kawalarski
- połojdniy – południe
- pomyjwać – zmywać naczynia
- pōdź, pōj – chodź [pōj sã – chodź tutaj]
- Pōnbōczek – Pan Bóg
- portmanej – portmonetka
- poryłmbać – porąbać
- posuć – posypać
- poszczodek – środek
- pościelić – posłać łóżko
- pot – kilka znaczeń: płot, pot
- potyn – potem
- powadzić sie – pokłócić się
- powieczerzać – zjeść kolację
- powrōz – lina
- poziymki – truskawki
- pra – oczywiście [na pra – no oczywiście]
- prać – kilka znaczeń: prać pranie, bić kogoś
- presa – prasa rolnicza
- prezwōszt – salceson
- prōzn|o – pusto; _yj – pusty
- przecã – przecież, oczywiście
- przĕć – lubić kogoś [jĕ ci przajã – lubię cię]
- przeglyłndać – przeglądać
- przeinaczōnyj – zmieniony, przekształcony [w znaczeniu plotek lub opowiadań]
- przekludzić sie – przeprowadzić się
- przemiynić – zamienić
- przodzi – dawniej, wcześniej
- psikać – kichać
- ptĕk – ptak
- puc – tynk; _ować – tynkować
- pudyjng – budyń
- pukel – garb
- pultać sie – wkurzać się, wściekać się
- purzita – pośladki
- pyjtaniy – pytanie
- pył(n)k – pąk
- pyndaly – pedały
- pyrt|ać – popychać kogoś, _nyłnć – popchnąć kogoś