Dziś, 19 marca, mija 80 lat od wkroczenia wojsk Armii Czerwonej do parafii Racławiczki i okolicznych miejscowości. To, jak wyglądał ten dzień w samych Racławiczkach, opisałem w artykule pt. „Armia Czerwona w parafii Racławiczki w 1945 roku”, który ukazał się w najnowszym wydaniu Tygodnika Krapkowickiego (nr 11 z 18.03.2025 r.).
W kronice parafialnej, ks. Augustyn Borek (1891-1976), tak pisał o tym dniu:
W poniedziałek, 19 marca, wcześnie rano odprawiona została msza święta ku czci świętego Józefa. Na placu szkolnym, przed plebanią i na ulicy mieszkańcy ujrzeli przerażający obraz poprzedniej nocy. Pozostawiony przez opuszczających wioskę żołnierzy sprzęt: plecaki, amunicję przeciwlotniczą, a nawet kuchnię polową przy kościele”.
Kronika parafii Racławiczki, tom I, s. 107.
Tego dnia, od rana, trwały już sowieckie naloty bombowe i ostrzał artyleryjski. O godzinie 8:30 bomba trafiła w środek dachu kościoła. Przebiła dach i sufit, na którym namalowany był obraz ze sceną wskrzeszenia Łazarza. Trafiony został również budynek starej szkoły podstawowej i gospoda rodziny Szkoda. Przez spadające belki i odłamki bomby, ranna została żona karczmarza. Wieża kościelna i dom rolnika Valentina Niedzieli (1898-1977) zostały trafione pociskami wystrzelonymi z okolic Mosznej. Będące w odwrocie niemieckie wojska pionierskie, wysadziły mosty na rzece Biała i na jednym ze wcześniejszych mostów, w kierunku Kujaw.
O godzinie 13:30 pierwsi Sowieci wkroczyli do Racławiczek – od strony Strzeleczek…
Niniejszym wpisem chciałbym Was zaprosić do odsłuchania kilkunastu relacji mieszkańców parafii – o łącznej długości jednej godziny – którzy podczas rozmów ze mną opowiadali o tym, co działo się w tutejszym hajmacie i w ich domach, w marcu 1945 r.
Zamieszczone poniżej relacje ułożone zostały według miejscowości, w których miały miejsce opisane wydarzenia – tj.: Racławiczek, Ścigowa, Dziedzic, Smolarni i Serwitutu. Fragmenty nagrań pochodzą z moich zbiorów i przedstawiają rozmowy z:
- Reinholdem Rybarczykiem z Racławiczek (relacja z 2.04.2013 r.), Anną Biskup ze Strzeleczek (30.07.2014), Hildegardą Chowaniec z Racławiczek (25.09.2013);
- Erną Hajduk ze Ścigowa (4.02.2014), Aloisym Pientką z Ritterhude (18.02.2016), Adalbertem Apostelem ze Ścigowa (20.05.2016);
- Bernardem Janochą z Dziedzic (27.01.2014);
- Joanną Apostel ze Smolarni (3.10.2012), Adelajdą Janocha z Dziedzic (27.01.2014), Marią Kontny z Backnang (26.02.2016), Anną Apostel ze Smolarni (15.05.2013);
- Franzem Janochą z Dillingen (23.10.2013), Alojzym Różyczką z Serwitutu (26.06.2013), Pawłem Różyczką ze Strzeleczek (13.09.2013).
Racławiczki
Ścigów
Dziedzice
Smolarnia
