OBST – Ôtwartŏ Bühna Ślōnskich Textōw Annaberglandu. Relacja ze spotkania w Leśnicy

W piątek, 11 listopada, w Galerii Sztuki LOKIR Leśnicy odbyło się spotkanie pod tytułem „Ôtwartŏ Bühna Ślōnskich Textōw Annaberglandu”. OBST – bo tak w skrócie nazwano to wydarzenie – był wieczorem poświęconym autorom śląskich tekstów i ludziom tworzących po śląsku.

OBST – kŏżdy, co trochã znŏ niymiecki, wiy, iże OBST miyni „ôwoc”. OBST tukej zajś miyni Ôtwartŏ Bühna Ślōnskich Textōw. Bezto tysz OBST Annaberglandu niy yno nawiōnzuje do czejśni, ftore kwitnōm na szosyjach, co kludzõ nŏs na wiosnã na Annaberg, ale je to wortspiel, co pokŏzuje, iże typowym ôwocym Annaberglandu je ślōnskŏ gŏdka. Kedyjś mianowali ślōnski Wasserpolnisch, co blank wpiyrwy niy bōło negatywne, yno miyniōło neutralnie dialectus aquatico-polonica, to je spracha gŏdanŏ bez lujdzi przi Ôdrze a na polach kole ônyj. Jako wiymy Ôdra płynie zarŏzki kole Annabergu a dojś poblisku ôd Lejźnicy – zarŏzki we Dzieszowicach. Bezto tysz żŏdnygo niy baje dziwować, kej przijedzie a zagŏdŏ do Ślōnzŏkōw sã i usłyszy ślōnskõ gŏdkã ôd tako mianowanych Kobylŏrzy

– Tak o tym czym jest OBST pisano na fanpage’u „We Ślōnsku Kulturmagazin”.

Tego wieczoru w Leśnicy po śląsku nie tylko gŏdano, ale też gĕdano, recytowano, śpiewano i grano. Spotkanie podzielone zostało na kilka części. W pierszej z nich, zaprezentowano – w formie wystąpień na żywo oraz prezentacji nagrań – 11 osób, które tworzą po śląsku.

• Bajsia Feluks z Grodziska zaprezentowała utwór pt. „Czamu?”.
• Pochodzący ze Smolarni Robert Hellfeier przygotował wideoprezentację o historii szkoły ze Smolarni, która oparta była na relacjach jej byłych uczniów.
• Krista Popanda z Płużnicy Wielkiej rzeczytała tekst, o tym, że „nojlepi nōm je dōma, tukej na tym Ślōnsku”.
• Peter Bienia, pochodzący ze Zdzieszowice, a mieszkający w Hagen, przedstawił fragmenty swojej twórczości.
• Honoratka Krettek z Warmątowic, uczennica III klasy Szkoły Podstawowej z Błotnicy, pokazała jak się dawniej kapustę kisiło.
• Krzysztof Kokot z Nowego Targu. Wiersz jego autorstwa, pt. „Barbōrka”, zarecytowała Izabela Namyślik.
• Faustyna Gabor z Warmątowic, uczennica VII klasy Szkoły Podstawowej z Błotnicy przedstawiła opowiastkę o tym „jako to piyrwyj bōło z ławkōma przed chałpōł”. Na zakończenie swojego wystąpienia zaśpiwała i zagrała na skrzypcach.
• Sebastian Rudek z Braunschweigu odczytał swój tekst napisany po śląsku, w odmianie mazurzenia z okolic Pokoju na północ od Opola.
• Pochodząca z Głogówka Beata Hadasik przedstawiła „Esej panny młodej”.
• Alojz Kwoczała z Poręby wyśpiewał tekst pt. „Za starygo piyrwi”.
• Jerzy Kaufmann zagrał na gitarze i harmonijce ustnej oraz zaśpiewał piosenkę pt. „Piyrwi”.

Po tej części, głos zabrał Adam Peter Kubik, który opowiedział o warsztatach pisania po śląsku, jakie udało mu się zorganizować w tym roku w Rożniątowie i w których udział wzięło łącznie 28 uczestników. Tym, którzy pojawili się na piątkowym spotkaniu, wręczono dyplom ukończenia takiego kursu.

W drugiej części spotkania wystąpiło kolejne 12 osób, które zgłosiło chęć zaprezentowania swojej twórczości, i nie tylko, na spotkaniu.

• Markus Bonczkowitz połączył kilka wątków śląskiej literatury i opowiadań.
• W tercecie wystąpiła rodzina Piechulików: Adrian, Weronika i dr hab. Gabriela Jelitto-Piechulik (prof. UO), którzy zabrali nas w podróż po historii Śląska i w swoim wystąpieniu połączyli muzykę klasyczną z tematyką śląskiego Hajmatu. Weronika przedstawiła fragment sztuki teatralnej „Mianujom mie Hanka” oraz zaprezentowała śląską piosenkę w niemieckiej wersji czytanej, którą następnie Adrian przełożył na język polski. O historii śląska opowiała zaś dr hab. Gabriela Jelitto-Piechulik.
• Pochodzący z Cisowej prof. dr Tomasz Kamusella z University of St. Andrews w Szkocji, przedstawił napisaną przez siebie po śląsku historię Śląska.
• Sylwia Gordzielik z Rozmierki zaprezentowała wiersz swojego autorstwa oraz fragment opracowania pt. „Jŏ Ślōnzŏczka – co bōło a co je…”, które ukazało się w wydawnictwie „We Ślōnsku. Kulturmagazin”.
• Sally Sekula Schaefer ze Stanów Zjednoczonych opowiadała o Ślązakach, którzy w połowie XIX wieku wyemigrowali do Teksasu.
• Wokalistka i instrumentalistka Karolina Trela z Rozwadzy zaśpiewała piosenkę pt. „Joł mjyszkōm na wsi”.
• Prezenterka Radia Doxa, Kasia Pordzik z Nakła, przedstawiła orędzie nowoczesnej ślązaczki.
• Izabela Namyślik z Poręby, autorka tomiku poezji po śląsku, zaprezentowała wiersz swojego autorstwa pt. „Szczewiki” i zagrała, przedłożoną na język śląski, piosenkę Stanisława Soyki „Tolerancja”.
• Robert Warda aka Papyn z kanału „Dubbing Po Naszymu” przedstawił swój autorski wiersz o św. Annie.
• Adam Peter Kubik – politolog, filolog, wykładowca języka niemieckiego, opowiedział o tym, czym jest zjawisko nazywane projekcją umysłu (niem. Kopfkino) oraz przedstawił wiersz o włoskim mieście Torino.

Wydarzenie zakończyło się rozdaniem pamiątkowych dyplomów tym, którzy zaprezentowali swoją twórczość na pierwszej „Ôtwartyj Bühnie Ślōnskich Textōw” w Leśnicy.

Spotkanie było transmitowane na fanpage’u „We Ślōnsku. Kulturmagazin” i dostępne już na profilu YouTube (link poniżej):

• Link do nagrana wideo ze spotkania „Ôtwartŏ Bühna Ślōnskich Textōw Annaberglandu”.

Historia szkoły w Smolarni

Na spotkaniu w Leśnicy zaprezentowana została również Geudka. W formie prezentacji wideo przedstawione zostały fragmenty nagrań z mieszkańcami Smolarni i Serwitutu, którzy opowiadali o historii smolarskiej szkoły. A mieszkańcami tymi byli: Emilie Lazar (1926-2020), Helena Lubczyk (1925-2021), Franz Janocha (1934-2019), Joanna Apostel (1931-2023) i Alojzy Różyczka (1937-2020).

Jako ciekawostkę podam, że integralną częścią prezentacji były przetranskrybowane na język śląski, relacje świadków historii.

Zapraszam do obejrzenia prezentacji.