Świadkowie historii mówionej

Poniżej prezentuję wykaz świadków historii mówionej (czyli moich rozmówców), których relacje zostały opublikowane w Audiotece. Przy każdym nazwisku podałem rok, z którego pochodzą nagrania oraz ich tytuł – stosowny do tego, jaki znajduje się w Audiotece.

Wykaz jest alfabetyczy, według nazwiska. W przypadku kobiet, w nawiasie kwadratowym podano nazwisko panieńskie.



Apostel Adalbert

(*1934, +2024 – pochodził ze Ścigowa, gdzie mieszkał całe życie)

Wszystkie nagrania pochodzą z 2016 r.

  • Josef Apostel ze Ścigowa w walkach o Festung Breslau
  • Likwidacja pomnika ofiar I wojny światowej w Ścigowie
  • Naloty Aliantów na wysadzenie MUN-y w Krapkowicach
  • Sklep rodziny Apostel w Ścigowie
  • Pierwsi Sowieccy żonierze w Ścigowie
  • Repatrianci w Ścigowie w 1945 roku

Apostel Anna [Lubczyk]

(*1929, +2014 – pochodziła ze Smolarni, gdzie mieszkała całe życie).

Wszystkie ponższe nagrania pochodzą z 2013 r.

  • Rodzina Graba ze Smolarni
  • Potomkowie niemieckich nauczycieli odwiedzający Smolarnię po II wojnie światowej
  • Flichtowanie do Dzikowa w marcu 1945 roku
  • Kopanie okopów w Prężynie, ucieczka z Prężyny do domu

Apostel Jadwiga [Lubczyk]

(*1937, +2020 – pochodziła z Dziedzic, po ślubie zamieszkała w Racławiczkach).

Wszystkie nagrania pochodzą z 2016 r.

  • Pobyt Paula Lubczyka w obozie w Łambinowicach
  • Podpalenie baraku w Łambinowicach

Apostel Joanna [Schuster]

(*1931, +2023 – pochodziła ze Smolarni, po ślubie zamieszkała w Dziedzicach).

Nagrania z 2012 r.

  • Budowa stojaków na rowery i bramy na cmentarzu w Racławiczkach
  • Konflikty polsko-śląśkie po II wojnie światowej, likwidacja szkoły w Smolarni
  • Ofiary II wojny światowej – Johann Joseph z Chrzelic
  • Sowieci w Smolarni, pożar poddasza domu rodziny Schuster, radiotelegrafista Max Stiller
  • Zastrzelony Franz Heyna z Dziedzic
  • Wejście Sowietów do Smolarni, cywilna ofiara II wojny Johann Woehl
  • Internowani Anglicy w Smolarni, wartownicy Konrad z Raciborza i Mandel z Pogórza
  • Wycieczka do Karpacza i spotkanie osoby, która przeżyła zbrodnię w Katyniu
  • Gerard Kusber ze Smolarni zadźgany przez swojego ojca Theodora

Nagrania z 2013 r.

  • Michael Schuster ze Smolarni i praca w fabryce amunicji w Krapkowicach

Biskup Anna [Kamrad]

(*1928, +2023 – pochodziła z Racławiczek, gdzie mieszkała przez większą część życia. W dniu rozmowy mieszkała w Strzeleczkach).

Wszystkie nagrania pochodzą z 2014 r.

  • Język niemiecki i śląski za czasów niemieckich
  • Dwuletni pobyt w Halle w Niemczech po II wojnie światowej
  • Kopanie okopów w Prężynie i Olbrachcicach w 1945 roku
  • Mieszkańcy parafii Racławiczki wysiedleni w 1946 roku

Chowaniec Hildegarda [Duda]

(*1935, +2017 – pochodziła ze Smolarni, w latach 1939-1945 mieszkała w Nakle pod Opolem, po II wojnie światowej krótko w Ogierniczu, a od 1946 r. w Smolarni, po ślubie w 1955 r. przeprowadział się do Racławiczek).

Wszystkie poniższe nagrania pochodzą z 2013 r.

  • Cywilne ofiary II wojny światowej, Alfons Faulhaber z Ligoty Prószkowskiej
  • Emanuel Duda z Ogiernicza ranny na II wojnie światowej
  • Nakło pod Izbickiem i przeżycia związane z przejściem frontu w 1945 roku, ucieczka do Liebenau
  • Problemy z językiem polskim w szkole w latach 40 XX wieku
  • Wyjazdy do Niemiec po II wojnie światowej
  • Praca na zamku w Mosznej, u Franciszkanek w Piechowicach i w sklepie Gminnej Spółdzielni w Strzeleczkach

Cziomer Alfons

(*1929, +2022 – pochodził z Prężyny pod Białą, po ślubie zamieszkał w Serwitucie).

Wszystkie nagrania pochodzą z 2014 r.

  • Pobyt w Niemczech po zakończeniu II wojny światowej
  • Przypadkowe spotkanie niemieckiego żołnierza po 60 latach
  • Dzwonek zmarłych w Serwitucie
  • Franciszek Daniel z Serwitutu i przezwisko „Bocik”

Hajduk Erna [Michalik]

(*1930, +2017 – pochodziła ze Ścigowa, gdzie mieszkała całe życie).

Nagranie z 2013 r.

  • Zofia Daniel ze Ścigowa, niewybuchy na polu

Nagrania z 2014 r.

  • Alianckie naloty na Górny Śląsk, bomby w Ścigowie
  • Szkoła w Ścigowie i kursy repolonizacyjne po II wojnie światowej
  • Język śląski i niemiecki w domu, dwugłoska eu w Ścigowie
  • Obiekty sakralne w Ścigowie – kapliczki i dzwonnica
  • Plany budowy kościoła w Ścigowie
  • Obiekty handlowe w Ścigowie – sklepy, karczmy
  • Jan Rusin ze Ścigowa, który pracował w Oświęcimiu
  • Krzyż ku pamięci Jana Kuczery, więźnia obozu w Łambinowicach po II wojnie światowej
  • Morderstwa dokonane na mieszkańcach Ścigowa w latach 20 XX wieku
  • Stosunek polskich służb do śląskiego po II wojnie światowej
  • Wejście wojsk sowietów do Ścigowa w 1945 roku
  • Robotnicy przymusowi na gospodarstwach w Ścigowie w trakcie II wojny światowej

Jakubczyk Waltrauda [Rybarczyk]

(*1933, +2019 – pochodziła z Racławiczek, mieszkała również w Dziedzicach, a od 1951 r. w Smolarni, po wyjściu za mąż w 1958 r. przeprowadziła się do Ligoty Prószkowskiej, gdzie mieszkała do końca życia).

Wszystkie nagrania pochodzą z 2015 r.

  • Johann Rybarczyk zaginiony na II wojnie światowej
  • Zastrzelony chłopak Franz Heyna z Dziedzic
  • Nauczyciele w szkole w Dziedzicach za czasów niemieckich i polskich
  • Śląski i niemiecki w domu i w szkole

Janocha Adelajda [Lisson]

(*1938, +2019 – pochodziła ze Smolarni, po wyjściu za mąż zamieszkała w Dziedzicach).

Nagranie z 2014 r.

  • Flichtowanie do Ligoty w marcu 1945 roku

Janocha Bernard

(*1936, +2015 – pochodził z Dziedzic, gdzie mieszkał całe życie).

Wszystkie nagrania pochodzą z 2014 r.

  • Wujek Franz Janocha który uważany był za zaginionego na froncie
  • Sowieccy żołnierze w domu Janochów w Dziedzicach
  • Chłopcy z Dziedzic którzy zginęli od wybuchu amunicji

Janocha Franz

(*1934, +2019 – pochodził z Serwitutu, od 1960 r. mieszkał w Racławiczkach, a w 1971 r. wyjechał do Niemiec).

Wszystkie nagrania pochodzą z 2013 r.

  • Pisemna kara za niepozdrowienie niemieckiego nauczyciela
  • Wejście Sowietów do Serwitutu, próba zastrzeleczenia Paula Katra, kwaterowanie żołnierzy
  • Przesiedleńcy w Serwitucie, przyjmowanie polskiego obywatelstwa po II wojnie światowej

Jurecka-Siano Barbara

(*1951, +2020 – pochodziła z Sądecczyzny, od 1970 r. mieszkała w Dziedzicach).

Wszystkie nagrania pochodzą z 2018 r.

  • Barbara Jurecka nauczycielka w Dziedzicach i w Racławiczkach
  • Nauczyciele z Dziedzic – Aleksander Wakuła i Michalina Smolarczyk
  • Sanitariuszka Anna Piecha z Racławiczek, dom nauczyciela

Kamrad Theresie [Kowollik]

(*1921, +2022 – pochodziła z Racławiczek, od 1972 r. mieszkała w Niemczech).

Wszystkie nagrania pochodzą z 2016 r.

  • Dąb Hitlera w Racławiczkach
  • Młyn w Racławiczkach i praca na pańskich polach
  • Pachowie ze Smolarni, próba zabicia Johanna Globischa z Racławiczek, ukrywanie się księdza Boegera przed bojówką
  • Śpiewanie niemieckich pieśni w szkole

Kontny Maria [Apostel]

(*1934, +2023 – pochodziła ze Smolarni, w 1988 r. wyjechała do Niemiec).

Wszystkie poniższe nagrania pochodzą z 2016 r.

  • Klub prasy i książki w szkole w Smolarni
  • Flichtowanie w marcu 1945 roku

Lazar Emilie [Apostel]

(*1926, +2020 – pochodziła ze Smolarni, w 1988 r. wyjechała do Niemiec).

Wszystkie poniższe nagrania pochodzą z 2010 r.

  • Budynek szkoły w Smolarni i tamtejszego ogrodu
  • Chrzelickie lasy, leśniczówka i leśniczy w Dziedzicach
  • Opis wnętrza szkoły w Smolarni
  • Pflichtjahr i Landjahr w szkole, kursy gotowania i Raumlehre
  • Weronika Bryła dzwonnica do odganiania chmur burzowych dzwonienie podczas procesji pogrzebowych

Lubczyk Albert

(*1938, +2021 – pochodził ze Smolarni, w 1978 r. wyjechał do Niemiec).

Wszystkie poniższe nagrania pochodzą z 2016 r.

  • LZS Smolarnia i LZS Racławiczki

Malik Felizitas [Koziollek]

(*1936, +2021 – pochodziła z Dziedzic, po wyjściu za mąż mieszkała w Strzeleczkach, w 1990 r. wyjechała do Niemiec).

Wszystkie poniższe nagrania pochodzą z 2017 r.

  • Dojazdy do pracy w Otmęcie
  • Szynk rodziny Koziollek w Dziedzicach

Myszyńska Anna [Schneider]

(*1931, +2019 – pochodziła z Kórnicy, w późniejszym czasie mieszkała w Białej).

Wszystkie poniższe nagrania pochodzą z 2013 r.

  • Obcy wędrowcy na wsiach
  • Wycinka i wywózka drewna z lasu w Dobrej

Patermann Eugen

(*1951, +2020 – pochodził ze Ścigowa, w 1977 r. wyjechał do Niemiec).

Nagranie z 2020 r.

  • Piekarnia i sklep rodziny Patermann w Ścigowie

Pientka Alois

(*1933, +2024 – pochodził ze Ścigowa, w 1957 r. zamieszkał w Strzeleczkach, a w 1977 r. wyjechał do Niemiec).

Wszystkie poniższe nagrania pochodzą z 2016 r.

  • Szkoła w Ścigowie, nauczyciele Eisch i Aust, śpiewanie pieśni przed lekcjami, nauka religii
  • Drużyna piłki ręcznej w Ścigowie
  • Język niemiecki i śląski w okresie II wojny światowej
  • Problematyka niemieckiej pisowni imion i nazwisk po II wojnie światowej na Śląsku
  • Groźba wydalenia ze szkoły z Prudnika ze względu na niemieckie nazwisko
  • Sołtys Blasius Dziony ze Ścigowa zastrzelony przez Sowietów w marcu 1945 roku

Różyczka Alojzy

(*1937, +2020 – pochodził z Serwitutu, gdzie mieszkał całe życie).

Nagrania z 2012 r.

  • Ukraiński robotnik zastrzelony przez leśniczego, sowieccy robotnicy w Serwitucie w czasie II wś
  • Zrzucanie ulotek propagandowych z Amerykańskich samolotów
  • Nazwa Serwitut i użytkowanie pańskich gruntów
  • Szkółka leśna w lesie w Serwitucie
  • Wydarzenia z marca 1945 roku w Serwitucie i u rodziny Różyczka

Nagrania z 2013 r.

  • Wydarzenia z marca 1945 roku w Serwitucie i u rodziny Różyczka
  • Szkoła w Smolarni za czasów niemieckich i po 1945 roku, opis pomieszczeń i budynku

Różyczka Gertruda [Smolarczyk]

(*1930, +2016 – pochodziła z Racławiczek, gdzie mieszkała całe życie).

Nagranie z 2015 r.

  • Karl Smolarczyk zastrzelony przez Sowietów

Różyczka Paweł

(*1935, +2014 – pochodził z Serwitutu, w 1962 r. zamieszkał w Strzeleczkach).

Wszystkie poniższe nagrania pochodzą z 2013 r.

  • Szkoła w Smolarni za niemieckich czasów
  • Granica pomiędzy lasem serwitutowym a państwowym
  • Internowani Anglicy w Kopalinie
  • Marzec 1945 w Serwitucie, zakwaterowani żołnierze w domu rodziny Różyczka

Rybarczyk Reinhold

(*1933, +2021 – pochodził z Racławiczek, gdzie mieszkał całe swoje życie).

Wszystkie poniższe nagrania pochodzą z 2013 r.

  • Znak krzyża na tarczy księżyca w 1945 roku
  • Wysadzenie mostów pomiędzy Racławiczkami a Kujawami
  • Pożar poddasza domu Teresy Biskup
  • Naloty alianckie i upadek liberatora pod Rzymkowicami
  • Ostatni niemieccy żołnierze w wiosce, zastrzelony piekarz Heinrich Schauder
  • Ucieczka przed frontem i relacje z sowieckimi żołnierzami
Gĕdka - dwugłoska "eu" w dialekcie głogóweckim
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.