Na początku maja tego roku poruszyłem tutaj temat pisowni nazwisk w starych dokumentach w kontekście ślyłnsky gĕdki. Zaś nieco wcześniej, w marcu i kwietniu, na fanpag’u „Geudka” publikowałem fragmenty książki adresowej powiatu prudnickiego z 1928 r. (Adressbuch für den Kreis Neustadt OS.) dotyczące miejscowości, w których do dziś się hĕczyj. Idąc za podziałem na parafie, prezentowałem wycinki poszczególnych wiosek z tej książki adresowej, ich ówczesnych mieszkańców i opisywałem jak po śląsku wymawia się nazwiska wybranych rodzin.
Linki do wpisów na Facebooku o poszczególnych miejscowościach:
- Parafia Łącznik: Brzeźnica, Pogórze, Chrzelice, Łącznik, Ogiernicze, Mokra.
- Parafia Racławiczki: Racławiczki, Dziedzice, Smolarnia, Ścigów.
- Parafia Ligota Bialska: Radostynia, Ligota Bialska.
Celem dzisiejszego wpisu jest zebranie kilku wcześniejszych opisów w jednym miejscu. Poniżej znajdują się wybrane nazwiska ze wzmiankowanej tu już książki telefonicznej, przedstawiona jest ich pisownia po śląsku, a jako dodatek załączyłem nagranie audio, w którym prezentuję wymowę tychże nazwisk. Podane niżej przykłady odpowiadają pisowni i wymowie wedle tego, jaka powinna ona być w miejscowościach, w których do dziś się hĕczyj.
Parafia Łącznik
Bąk (niem. Bonk)
- W mianowniku: Był(n)k – poza obszarem, w którym się hĕczyj nazwisko to wymawia się Bōnk.
- Idã do Był(n)ka.
- Współcześnie nie ma znaczenia czy nazwisko to zapisuje się w formie Bunk, czy też spolszczonej Bąk – w odniesieiu do hĕczyniĕ – w obydwu przypadkach wymawia się je Był(n)k.
Chrobak (niem. Chrobok)
- W mianowniku: Chrobĕk.
- Idã do Chrobĕka.
- W okolicznych miejscowościach, mimo współczesnej polskojęzycznej pisowni Chrobak, nikt kto hĕczyj, nie wymawia tego nazwiska w takiej formie. W powszechnym użyciu jest forma z dwugłoską „eu”, zaś wymowa Chrobŏk („ou”) występuje u mieszkańców, którzy na co dzień nie hĕczył.
Honczek
- W mianowniku: Hyłnczek – poza obszarem, w którym się hĕczyj nazwisko to wymawia się Hōnczek.
- Idã do Hyłnczka – idę do Honczka.
Kołek (niem. Kollek)
- W mianowniku: Kełek.
- Idã do Kełka – idę do Kełka
- Ôna je ôd Kełka – ona jest (pochodzi) od Kołka.
- W przypadku tego nazwiska ciekawostką jest to, że niezależnie od współczesnej jego pisowni – Kołek, Kolek, czy Kollek – mieszkańcy posługujący się dwugoskę „eu” wymawiają je Kełek.
Parafia Racławiczki
Dziony
- W mianowniku: Dziōny lub Dziōnyj.
- Idã do Dziōnygo – idę do Dzionego.
- Przykładowe wypowiedzi: Marika ôd Dziōłnygo tã miyszkała (Maria od Dzionego tam mieszkała); Ôd Dziōłnyjch z Racławic (Od Dzionych z Racławiczek).
- Starsi mieszkańcy nazwisko to wymawiają również jako Dziyłny(j) („ył” w miejsce „ō”).
Gąsior
- W mianowniku: Gył(n)sior – poza obszarem, w którym się hĕczyj nazwisko to wymawia się Gōnsior.
- Idã do Gył(n)siora – idę go Gąsiora.
Magiera
- W mianowniku: Majgera.
- Idã do Majgery – idę do Magiery.
Parafia Ligota Bialska
Nowak
- W mianowniku: Nowĕk.
- Idã do Nowĕka – idę do Nowaka.
Przyklenk
- W mianowniku: Prziklynk.
- Idã do Prziklynka – idę do Przyklenka.
- W przypadku starszych mieszkańców sufiks „ynk” może przejść w „ãnk”: Prziklãnk, idã do Prziklãnka.
Książka adresowa z 1928 roku
Poniżej wstawiam zdjęcia stron z książki adresowej powiatu prudnickiego z 1928 r., w których znajdują się wykazy mieszkańców wszystkich wiosek, o których tu pisałem.
